ویزای شنگن یک نوع ویزا است که به دارندگان آن اجازه میدهد به کشورهای عضو محدوده شنگن وارد شوند. این ویزا مخصوص کسانی است که قصد دارند به کشورهای محدوده شنگن وارد شوند و ساکن یا اتباع کشورهایی غیر از کشورهای محدوده شنگن هستند.
معاهده شنگن در سال ۱۹۸۵ میلادی با هدف تسهیل ورود آزاد ساکنین کشورهای اروپایی بدون نیاز به ویزا و کاهش مشکلات رفت و آمد، توسط ۵ کشور آلمان، فرانسه، هلند، بلژیک و لوکزامبورگ امضا شد. این معاهده در اکتبر ۱۹۹۰ میلادی پس از اتحاد آلمان شرقی و غربی، مجددا با امضای آلمان تکمیل گردید.
کشورهای عضو محدوده شنگن شامل ۲۸ کشور هستند: آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، پرتغال، هلند، بلژیک، لوکزامبورگ، سوئد، نروژ، فنلاند، دانمارک، لیتوانی، لتونی، لهستان، مجارستان، اتریش، استونی، اسلواکی، اسلوانی، چک، ایسلند، مالت و یونان.
توجه داشته باشید که کشورهای عضو اتحادیه اروپا (۲۷ کشور) نباید با کشورهای محدوده شنگن (۲۸ کشور) اشتباه گرفته شوند. کشورهای عضو اتحادیه اروپا شامل ۲۷ کشور هستند که ۲۴ کشور از محدوده شنگن (بجز نروژ و ایسلند) به علاوه ۳ کشور رومانی، انگلستان و ایرلند می باشند. به همین دلیل، ویزای ساکنین و اتباع این سه کشور جهت ورود به منطقه شنگن بی اعتبار است و این افراد باید هنگام ورود و خروج از کشورهای محدوده شنگن مورد کنترل مرزی قرار بگیرند.
کشورهایی مانند لیختن اشتاین، کرواسی، صربستان، مقدونیه، اوکراین، مولداوی و آندورا نه عضو اتحادیه اروپا هستند و نه عضو محدوده شنگن. بنابراین، برای ورود به این کشورها نیاز به ویزای جداگانه دارید و ساکنین و متعاقبا اتباع این کشورها نیز برای ورود به سایر کشورهای اروپایی نیاز به ویزای شنگن دارند.
ویزای نوع A: ویزای ترانزیت است.
ویزای نوع B: ویزای عبور است.
ویزای نوع C: ویزای توریستی است.
ویزای نوع D: ویزای بلندمدت است.
توجه کنید که اگر بخواهید بیش از ۹۰ روز در محدوده شنگن بمانید، دیگر نیازی به ویزای شنگن ندارید بلکه باید درخواست اقامت بدهید.
داشتن ویزای شنگن لزوما به معنی تضمین ورود به محدوده شنگن نیست.
برای اخذ ویزای شنگن راههای مختلفی وجود دارد. سادهترین راه اقدام از طریق تور مسافرتی و اخذ ویزای نوع C میباشد.

ویزای ترانزیت (Transit Visa) یا ویزای نوع A، ویزایی است که به مسافران اجازه میدهد برای مدت کوتاهی در یک کشور ترانزیت کنند تا به مقصد نهایی خود برسند. این نوع ویزا معمولاً برای مسافرانی صادر میشود که قصد دارند از یک کشور به عنوان مسیر ترانزیت استفاده کنند و در آنجا توقف کوتاهی داشته باشند.
ویزای ترانزیت معمولاً دارای شرایط و محدودیتهای خاصی است، مانند:
محدودیت زمانی: ویزای ترانزیت معمولاً برای مدت کوتاهی (مثلاً 24 تا 72 ساعت) صادر میشود.
محدودیت مکانی: دارنده ویزای ترانزیت معمولاً فقط میتواند در یک منطقه خاص، مانند فرودگاه یا شهر خاصی، ترانزیت کند.
ممنوعیت کار: دارنده ویزای ترانزیت معمولاً حق کار در کشور ترانزیت را ندارد.
ویزای عبور (Passing Visa) یا ویزای نوع B، ویزایی است که به مسافران اجازه میدهد از یک کشور عبور کنند و به مقصد نهایی خود برسند. این نوع ویزا معمولاً برای مسافرانی صادر میشود که قصد دارند از یک کشور به عنوان مسیر عبور استفاده کنند و در آنجا توقف کوتاهی داشته باشند.
ویزای عبور معمولاً دارای شرایط و محدودیتهای خاصی است، مانند:
محدودیت زمانی: ویزای عبور معمولاً برای مدت کوتاهی (مثلاً چند روز تا یک هفته) صادر میشود.
محدودیت مکانی: دارنده ویزای عبور معمولاً فقط میتواند در یک منطقه خاص، مانند فرودگاه یا شهر خاصی، عبور کند.
ممنوعیت کار: دارنده ویزای عبور معمولاً حق کار در کشور عبور را ندارد.

ویزای توریستی یا ویزای نوع C یکی از انواع ویزاها است که به افراد اجازه میدهد برای اهداف توریستی، تفریحی یا دیدار با دوستان و خانواده به یک کشور سفر کنند. این نوع ویزا معمولاً برای مدت زمان مشخصی، مثلاً چند روز یا چند هفته، صادر میشود.
ویزای توریستی اغلب برای مسافرانی که قصد دارند به یک کشور سفر کنند و از جاذبههای توریستی، فرهنگی، تاریخی یا طبیعی آن لذت ببرند، صادر میشود. این نوع ویزا معمولاً شامل شرایط زیر میشود:
مدت زمان محدود: ویزای توریستی برای مدت زمان مشخصی صادر میشود، مثلاً 30 روز یا 90 روز.
هدف توریستی: مسافر باید هدف توریستی داشته باشد، مثلاً دیدار از جاذبههای توریستی، تفریح، یا دیدار با دوستان و خانواده.
محدودیتهای کاری: دارندگان ویزای توریستی معمولاً نمیتوانند در کشور میزبان کار کنند.
نیاز به مدارک: برای دریافت ویزای توریستی، مسافر باید مدارک مورد نیاز را ارائه کند، مثلاً گذرنامه، عکس، فرم درخواست، و مدارک مالی.
ویزای توریستی میتواند به صورت الکترونیکی یا از طریق سفارت یا کنسولگری کشور میزبان صادر شود. برخی از کشورها ویزای توریستی را به صورت آنلاین یا در بدو ورود به کشور صادر میکنند.
در ایران، ویزای توریستی برای مسافران خارجی صادر میشود که قصد دارند به ایران سفر کنند و از جاذبههای توریستی، فرهنگی و تاریخی ایران لذت ببرند. برای دریافت ویزای توریستی ایران، مسافر باید مدارک مورد نیاز را ارائه کند و شرایط مشخصی را رعایت کند.
ویزای نوع D یا ویزای بلندمدت، یکی از انواع ویزای ایران است که برای افرادی صادر میشود که قصد دارند به مدت طولانیتری در ایران اقامت کنند. این نوع ویزا معمولاً برای مدت یک سال صادر میشود و قابل تمدید است.
متقاضیان باید شرایط خاصی را رعایت کنند. این شرایط شامل:
توجه داشته باشید که قوانین و شرایط مربوط به ویزای نوع D ممکن است تغییر کند، بنابراین بهتر است قبل از اقدام برای دریافت این نوع ویزا، با سفارت ایران یا منابع رسمی مربوطه مشورت کنید.